Blog

Verslaafd aan onze mobiel?!

  • 28 March 2018
  • 7 reacties
  • 1230 keer bekeken
Verslaafd aan onze mobiel?!
Reputatie 4
  • Ben nieuwsgierig*
  • 0 reacties
De hele dag door en het liefst ook nog ’s nachts zijn we bezig met alles wat onze telefoon ons maar kan bieden. Zelf check ik vaak toch nog even mijn telefoon wanneer ik me voorgenomen heb om te gaan studeren. Wat als een van mijn vrienden een te gekke selfie plaatst of er een video van een pratende kat viral gaat? Dat mag ik echt niet missen! Hoe kan het toch dat we allemaal de neiging voelen om continu onze toestel erbij te pakken?

Het antwoord is vrij simpel: ons brein. Ons brein is heel gevoelig voor beloning. Het systeem in je brein is gelijkend aan het systeem voor suiker. We eten suiker, terwijl we weten dat het slecht voor ons is, omdat we beloond worden door een heerlijke smaaksensatie. Toch zie je niemand de hele dag door chocolade eten. Waarom dan wel de hele dag door op de telefoon zitten? Omdat onze telefoon vol met beloningen zit. Op een moment dat we op Twitter niks interessants meer lezen, gaan we door naar Facebook, Instagram of Snapchat en noem maar op. Zo is er een onuitputtende bron aan beloningen, waar wij, oftewel ons brein, graag gebruik van maken.

Hoe werkt dat dan?


Ons brein heeft een beloningsysteem. Dit systeem is gevoelig voor dopamine, een stofje dat bij fijne ervaringen vrijgelaten wordt door de hersenen. Zo’n ervaring heeft vaak ook een einde, waardoor het gehalte dopamine weer daalt. Na zo’n ervaring willen de hersenen graag weer dopamine krijgen, om het fijne gevoel weer terug te krijgen. De hersenen wennen aan deze hoge concentraties dopamine, en om dit gevoel te evenaren is nóg meer dopamine nodig, waardoor er een verslaving kan ontstaan.

Uit onderzoek blijken er drie typen beloningen te zijn waarbij mensen dopamine aanmaken: sociale beloningen, beloningen van de jacht en intrinsieke beloningen. Appmakers spelen hier natuurlijk, slim als ze zijn, op in. Zo krijg je een melding als iemand je foto op Instagram liked: ‘Yes, ze vinden MIJ leuk!’ Wat gezien wordt als een sociale beloning. Facebook maakt bijvoorbeeld veel gebruik van de beloning van de jacht, doordat ze in jouw tijdlijn informatie aanbieden die jij interessant vindt en waar je dus op wilt klikken. Als laatste is er nog de intrinsieke beloning. De mens is geneigd om dingen af te ronden. Wanneer je bijvoorbeeld ziet dat er een e-mail binnen is gekomen, die je eigenlijk zou moeten beantwoorden, wil je dit, ondanks drukte, gelijk doen. Als je die mail dan toch verstuurd hebt, krijg je weer een dopamine golf.
Misschien denk je nu, maar ik zie toch niet iedere keer iets leuks als ik mijn telefoon bekijk? Dat klopt! Het blijkt namelijk zo te zijn dat een variabele beloning al voldoende is om deze ‘verslaving’ in stand te houden. Dit houdt in dat we de ene keer gelijk een dopamine-golf ervaren en een andere keer pas na drie keer kijken. Dit mechanisme heeft veel weg van de manier waarop gokkasten zijn afgestemd en dat is geen toeval..

Wat zijn de gevolgen?


Hoe meer tijd men doorbrengt op Facebook, Instagram, Snapchat, Twitter en YouTube, hoe vaker ze aangeven slaapproblemen te hebben. Er wordt namelijk extra adrenaline en cortisol aangemaakt, wat je nodig hebt bij het nog-even-snel beantwoorden van appjes of e-mails. Door deze stoffen val je slechter in slaap, waardoor je je rust niet optimaal kan pakken. Het blijkt dat je gelukkiger en productiever wordt als je je minder laat afleiden. Je geeft jezelf daardoor de kans om dieper en beter na te denken om dingen die ertoe doen, zonder de afleiding van je telefoon. Dit zorgt uiteindelijk voor betere resultaten, omdat je meer kans hebt om in een flow-staat te raken: een gemoedstoestand waarin je supergeconcentreerd en -productief aan het werk bent.

De sociale beloning neemt ook nadelen met zich mee. Neem als voorbeeld de beruchte blauwe vinkjes van WhatsApp. Wanneer je een gesprek opent, kan diegene zien dat jij het bericht gelezen hebt. Er ontstaat daardoor een sociale druk: jij moet gelijk antwoorden. Deze onrust zet zich ook voort als je je telefoon naast je neerlegt. Een trilling, geluid of zelfs een lichtje is al voldoende om het gevoel van onrust te verhogen. Wat was het voor een berichtje? Was het van mijn moeder, mijn baas…? Je voelt de druk om te gaan kijken omdat de mens nou eenmaal nieuwsgierig ingestoken is en alles wilt weten.

Wat kunnen we eraan doen?


Uit ‘The Facebook Experiment’ (2015) van de universiteit van Kopenhagen, is gebleken dat personen die een week geen Facebook mochten gebruiken, meetbaar gelukkiger werden en minder stress hadden. Daarbij is aangetoond dat mensen die “maar” drie keer per dag hun mail checken, in de eerst volgende twee weken minder stress rapporteren. Moeten we onze telefoon dan maar helemaal wegdoen en weer teruggaan naar de tijd van het schrijven van brieven? Volgens de Australische psychologe Jocelyn Brewer, van de Universiteit van Sydney is dat zeker niet nodig. Zij stelt voor om aan ‘digital nutrition’ te doen, oftewel een mobiel dieet.

Het is belangrijk om je bewust te worden van de reden waarom je je telefoon pakt en wat je doel op dat moment is. Wil je even op Instagram checken welke foto’s je vrienden hebben geplaatst, is dat prima. Zolang dit maar je eigen keuze is en je het niet doet uit verveling. Om je bewuster te laten worden van je smartphonegebruik kan je apps als Moment / Usage Tracker of Quality Time downloaden. Deze apps traceren hoelang je op je telefoon zit en welke apps je dan gebruikt. Daarnaast is het verstandig om je telefoon volledig weg te legen op momenten waar jouw concentratie bij nodig is. Alleen al het knipperen van de push-button kan ons adrenalineniveau al laten stijgen, dus je smartphone uit het zicht leggen is de beste optie. Ook voor deze stap zijn er apps zoals Forest, waarbij je een beloning krijgt als je een bepaalde tijd je telefoon met rust hebt gelaten.

Zelf heb ik de app Usage Tracher gedownload en ik moet zeggen, ik ben er best van geschrokken. Ik stel mezelf sinsdien de vraag waarom ik mijn mobiel wil pakken. Vaak was dit inderdaad uit verveling.. Nu ik hier meer inzicht in heb gekregen, kan ik mijn tijd beter en vooral nuttiger besteden. In de afgelopen week heb ik 2 uur per dag minder op mijn telefoon gezeten! Of ik iets gemist heb van alle selfies, filmpjes en uitspraken? Nee hoor, ik ben net zo up-to-date als altijd.

Geschreven door Brittany van Beek - BenBlauw community lid

7 reacties

Leuk artikel. Echt bizar hoe dit werkt!! Ik herken heel erg de "gokautomaat" van Facebook, je blijft maar scrollen omdat je niet weet wat er nog meer getoond wordt en je hoopt stiekem op iets interessants
Reputatie 5
Badge +1
Ahh wat leuk geschreven en zo herkenbaar! Ik moet ook maar gaan #afklikken! @Brittany
Reputatie 6
Badge +3
Ik geef het toe! Ik BEN ook verslaafd!
Doe je even een update over jou afkliksessie @Johrick ????
Reputatie 1
Heel erg tof en goed geschreven, Brittany!
Echt herkenbaar! Wat gek dat dezelfde methodes tijdens het gokken gebruikt worden op je toestel???? Mooi verwoord @Brittany
Reputatie 5
Badge +1
Doe je even een update over jou afkliksessie @Johrick ????

Dat ga ik zeker doen 😉 💓

Reageer